Thứ bảy   20/10/2018     16:45:04
U-DƠ-BÊ-KI-XTAN

 TÀI LIỆU CƠ BẢN CỘNG HOÀ U-DƠ-BÊ-KI-XTAN

I. Thông tin cơ bản:

-       Tên nước: Cộng hoà U-dơ-bê-ki-xtan (Republic of  Uzbekistan)

-       Thủ đô: Ta-sơ-ken (Tashkent)

-       Ngày Quốc khánh: 01/9/1991

-       Vị trí địa lý: trung tâm Trung Á

-       Diện tích: 447.400 km2.

-       Khí hậu: sa mạc.

-       Dân số: 27,5 triệu người (số liệu thống kê đến 1/1/2009)

-       Dân tộc: người U-dơ-bếch (80%), người Nga (5,5%), người Tát-gích (5%), người Ca-dắc (3%), người Ca-ra-can-pắc (2,5%), Tác-ta (1,5%), người có quốc tịch khác (2,5%).

-       Ngôn ngữ: tiếng U-dơ-bếch (74,3%); tiếng Nga (14,2%), tiếng Tát-gích (4,4%), ngôn ngữ khác (7,1%).

-       Đơn vị tiền tệ đồng Xum.  Tỷ giá 1USD= 1670 xum (tính vào thời điểm 3/2011).

-       GDP: 86.000.000 USD

-       Thu nhập bình quân đầu người: 1100USD/năm

-       Tôn giáo: Hồi giáo chiếm 88% (chủ yếu là dòng Sun-ni); đạo Do thái chiếm 9%, tôn giáo khác chiếm: 3%.

-       Lãnh đạo chủ chốt:

+ Tổng thống: I-xlam Ca-ri-mốp, được bầu vào các năm 1991, 1995, 2000, 2007.

+ Thủ tướng: Sáp-cát  Mi-rơ-di-ô-ép (từ 28/01/2005, tái bổ nhiệm 26/01/2010).

+ Chủ tịch Thượng viện Quốc hội: In-gi-da Xô-bi-rốp (từ 27/1/2010).

+ Chủ tịch Hạ viện Quốc hội: Đi-lô-ram Ta-sơ-mu-ha-mê-đô-va (từ 23/01/2008).

+ Bộ trưởng Ngoại giao: Vla-đi-mi Nô-rốp (bổ nhiệm ngày 12/7/2006, tái bổ nhiệm 04/3/2010).

 

 

II. Khái quát lịch sử:

         Đế quốc Ba Tư cai trị U-dơ-bê-ki-xtan từ thế kỷ VI trước công nguyên. Đến thế kỷ VIII sau công nguyên, người Ả-rập tiếp quản. Trong thế kỷ XIII, người Mông Cổ chiếm U-dơ-bê-ki-xtan trước khi U-dơ-bê-ki-xtan trở thành trung tâm của đế chế Ti-mua và con cháu của ông ta. Hai tiểu Vương quốc của người U-dơ-bê-ki-xtan là Bu-kha-ra và Khi-va được thành lập trong thế kỷ XV và XVI. Nước Nga Sa hoàng có ý định xâm chiếm U-dơ-bê-ki-xtan từ năm 1717, nhưng đến khi Bu-kha-ra và Khi-va trở thành các nước chư hầu của Đế quốc Nga (1868-1873) vùng này mới chịu sự cai trị của các Sa hoàng.

         Sau Cách mạng tháng Mười Nga 1917, các Hãn Bu-kha-ra và Khi-va đã tiến hành cuộc bạo động Ba-ma-chi (1918-1922) chống lại chính quyền Xô viết nhưng không thành công. Năm 1924, U-dơ-bê-ki-xtan gia nhập Liên Xô và trở thành Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết U-dơ-bê-ki-xtan.

         U-dơ-bê-ki-xtan tuyên bố độc lập ngày 01/9/1991.

 

III. Thể chế nhà nước, chế độ chính trị, đảng phái chính trị, Lãnh đạo chủ chốt (thuộc đảng phái nào):

Thể chế chính trị: Cộng hoà Tổng thống

- Tổng thống: do dân bầu trực tiếp bằng phổ thông đầu phiếu. Kể từ sau trưng cầu dân ý thay đổi Hiến pháp năm 2002, nhiệm kỳ Tổng thống được kéo dài từ 5 năm lên 7 năm và Tổng thống không được bầu quá 02 nhiệm kỳ liên tiếp. Tổng thống giới thiệu ứng cử viên chức Chủ tịch Quốc hội, có quyền bổ nhiệm và cách chức Thủ tướng.

- Quốc hội: hai Viện (từ sau sửa đổi Hiến pháp năm 2002). Hạ viện-105 ghế và Thượng viện-100 ghế). Hạ viện được bầu trực tiếp. Thượng viện gồm 100 ghế đại biểu, trong đó 16 ghế do Tổng thống bổ nhiệm, 84 ghế được bầu từ các địa phương, trong đó mỗi đơn vị bầu cử được bầu 6 Thượng nghị sỹ. Hạ viện và Thượng viện đều mới được bầu năm 2005.

- Thủ tướng và Phó Thủ tướng:  do Tổng thống bổ nhiệm. Thủ tướng làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng. Thành viên Hội đồng Bộ trưởng do Tổng thống đề cử và Quốc hội thông qua.

- Cơ quan tư pháp: Toà án tối cao, các Thẩm phán do Tổng thống giới thiệu, Quốc hội thông qua.

 

Đảng phái chính trị: U-dơ-bê-ki-xtan thực hiện chế độ đa Đảng.

- Đảng dân chủ tự do (Đảng của Tổng thống).

- Đảng dân chủ nhân dân (Đảng Cộng sản cũ); Đảng xã hội dân chủ; Đảng dân tộc dân chủ và Đảng dân chủ Phục hưng dân tộc (các Đảng thân Tổng thống).

- Các Đảng đối lập: đảng Dân chủ (Erk), đảng Hồi giáo Khít Út-Takhir và Phong trào Hồi giáo U-dơ-bê-ki-xtan (IDU). Các đảng này hoạt động mạnh tại khu vực biên giới U-dơ-bê-ki-xtan - Áp-ga-ni-xtan và thung lũng Phe-ga-na với mục tiêu thành lập Nhà nước Hồi giáo Kha-li-phát bao gồm các quốc gia từ Trung Đông đến Trung Á.

 

IV. Giới thiệu về kinh tế:

Trong các năm 1991-1993, Chính phủ U-dơ-bê-ki-xtan tiếp tục duy trì nền kinh tế bao cấp và kiểm soát chặt chẽ giá cả và sản xuất. Từ năm 1994, U-dơ-bê-ki-xtan hạn chế bớt sự kiểm soát của Chính phủ đối với nền kinh tế, nhưng chưa có nhiều biện pháp cải cách nền kinh tế. Đời sống của nhân dân còn nghèo, tỷ lệ thất nghiệp cao (trên 20%), nhất là các vùng nông thôn. Chỉ từ năm 2000 trở lại đây, kinh tế U-dơ-bê-ki-xtan bắt đầu phát triển với tốc độ cao, từ năm 2006 GDP tăng khoảng 8,1 %/năm. Năm 2010 tăng trưởng kinh tế đạt xấp xỉ 8,5%. Lạm phát 4,2%; đầu tư tăng 8,1%; xuất khẩu tăng 10,9%; tổng kim ngạch ngoại thương đạt hơn 3,6 tỷ USD.

 

Kinh tế chủ yếu tập trung vào các ngành sản xuất hàng tiêu dùng. U-dơ-bê-ki-xtan hiện là nước đứng thứ tư thế giới về sản xuất bông và đứng thứ hai về xuất khẩu mặt hàng này, đứng thứ bảy thế giới về sản xuất vàng; là nước sản xuất khí gas, đồng, than, dầu mỏ, bạc và uranium lớn (Công ty quốc gia “Uzbekneftegaz” đứng thứ 11 trên thế giới về khai thác khí tự nhiên, mỗi năm khai thác khoảng 60-70 tỷ m3. U-dơ-bê-ki-xtan chiếm vị trí thứ 6 trên thế giới về khai thác uranium và vị trí thứ 4 về trữ lượng uranium). Xuất khẩu vàng, bông, khí đốt chiếm tỉ trọng lớn trong tăng trưởng GDP của U-dơ-bê-ki-xtan.

 

Ngoại thương: U-dơ-bê-ki-xtan xuất khẩu nhiều mặt hàng như bông, vàng, khí đốt, phân bón, sản phẩm dệt may, ôtô. Nhập các mặt hàng như sản phẩm công nghiệp, lương thực, sản phảm hóa học. Các đối tác ngoại thương chính của U-dơ-bê-ki-xtan là Nga (chiếm 21% kim ngạch ngoại thương), Trung Quốc (9,7%), Thụy Sỹ (7,9%), Ca-dắc-xtan (6,2%).

 

Trong nhiều năm, rào cản lớn nhất với các công ty nước ngoài muốn đầu tư vào thị trường U-dơ-bê-ki-xtan là khó khăn trong chuyển đổi tiền tệ.

 

V. Chính sách đối ngoại:

U-dơ-bê-ki-xtan thực hiện chính sách đối ngoại đa phương, ôn hòa và thực dụng. Ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của U-dơ-bê-ki-xtan là phát triển và tăng cường quan hệ song phương và đa phương với các nước láng giềng, đặc biệt với Nga; khẳng định vị trí của mình trong khu vực các nước SNG. U-dơ-bê-ki-xtan ưu tiên hợp tác với các nước có tiềm năng về kinh tế, không ngừng phát triển hợp tác nhiều mặt với các nước phương Tây, các nước Châu Á - Thái Bình Dương, các nước Nam Á và Đông Nam Á.

 U-dơ-bê-ki-xtan cũng chú trọng hợp tác trong khuôn khổ các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu, tích cực hoạt động chống chủ nghĩa khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, nhằm đảm bảo an ninh và ổn định ở khu vực Trung Á.

- Là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, SNG, OSCE, SCO; gia nhập Diễn đàn đối thoại hợp tác châu Á (ACD) vào tháng 6/2006; là thành viên Hội nghị về phối hợp hành động và các biện pháp xây dựng lòng tin ở Châu Á (CICA).

 

QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM

Năm 1991, Vit Nam công nhn độc lp ca U-dơ-bê-ki-xtan. Hai nước thiết lp quan h ngoi giao ngày 17/01/1992. Quan h chính  tr gia Vit Nam và U-dơ-bê-ki-xtan là tt đẹp, gia hai nước không có vn đề gì tn ti cn gii quyết.

Đại sứ quán Việt Nam tại U-dơ-bê-ki-xtan được thành lập năm 1993, kiêm nhiệm Cộng hoà Cư-rư-gư-dơ-xtan và Cộng hoà Tát-gi-ki-xtan.

Đại sứ quán U-dơ-bê-ki-xtan tại In-đô-nê-xi-a kiêm nhiệm Việt Nam. Lãnh sự danh dự của U-dơ-bê-ki-xtan tại Việt Nam là ông Lê Văn Nghĩa.

 

I. QUAN HỆ CHÍNH TRỊ:

Hai bên đã tiến hành trao đổi đoàn các cấp, kể cả cấp cao nhất, tuy không thường xuyên.

- Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm thăm U-dơ-bê-ki-xtan tháng 2/1994;

Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Đào Việt Trung - tháng 6/2005;

Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Uông Chu Lưu - tháng 7/2008;

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Cường - tháng 3/2009;

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải - tháng 4/2010;

Bộ trưởng Bộ Công An Lê Hồng Anh - tháng 9/2010.

- Tổng thống I-xlam Ca-ri-mốp thăm Việt Nam tháng 3/1996;

Thứ trưởng Ngoại giao U-dơ-bê-ki-xtan - tháng 5/2007.

         Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn và Thứ trưởng Ngoại giao U-dơ-bê-ki-xtan An-va Xa-lích-bai-ép đã tiến hành Tham vấn chính trị ngày 27/7/2010.

Quan h gia Đảng Cng sn Vit Nam và Đảng Dân ch nhân dân (Đảng cng sn cũ) cũng đã được thiết lp. Quan h gia Hi hu ngh hai nước được khôi phc li vào năm 2004. Hàng năm, Hi hu ngh hai nước tiến hành trao đổi đoàn.

 

II. QUAN HỆ HỢP TÁC KINH TẾ:

Uỷ ban Liên chính phủ Việt Nam - U-dơ-bê-ki-xtan về hợp tác kinh tế -thương mại và khoa học - kỹ thuật (Chủ tịch Phân ban là Thứ trưởng) được thành lập năm 1996. Khoá họp lần thứ nhất được tổ chức tại Ta-sơ-ken vào tháng 8/2000. Gần đây nhất – Khóa họp lần thứ 4 được tổ chức tại Hà Nội tháng 7/2010.

U-dơ-bê-ki-xtan có nhu cầu nhập khẩu nông sản nhiệt đới (chè, cà phê, cao su), thực phẩm, hàng thủ công, may mặc, điện tử và có khả năng cung cấp cho Việt Nam bông, kim loại màu, phân bón, phụ tùng máy móc. Từ năm 2009, Tập đoàn dầu khí Việt Nam đã thiết lập quan hệ hợp tác với Tập đoàn dầu khí của U-dơ-bê-ki-xtan trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí. Năm 2010 Petrovietnam đã mở văn phòng đại diện tại thủ đô Ta-sờ-ken để triển khai các dự án hợp tác dầu khí.

Trao đổi thương mại giữa Việt Nam và U-dơ-bê-ki-xtan đạt 4,8 triệu USD năm 2006, 6,6 triệu USD năm 2007, 8,3 triệu USD năm 2008, năm 2009 xấp xỉ 7 triệu USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 2 triệu USD và nhập khẩu từ U-dơ-bê-ki-xtan vào khoảng 5 triệu USD.

Năm 2003, một số đoàn doanh nghiệp của Việt Nam đã sang U-dơ-bê-ki-xtan tìm hiểu thị trường, tìm kiếm cơ hội hợp tác. Tháng 4/2008 Thứ trưởng Bộ Công Thương Lê Danh Vĩnh thăm U-dơ-bê-ki-xtan, tháng 7/2008 Thứ trưởng Bộ kinh tế đối ngoại, đầu tư và Thương mại U-dơ-bê-ki-xtan N. Nagdimov thăm Việt Nam để thúc đẩy hợp tác.  Tháng 4/2010 khai trương văn phòng đại diện của Tổng công ty thăm dò dầu khí Việt Nam tại Trung Á – Ta-sờ-ken. Trong khuôn khổ chuyến thăm của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tháng 4/2010, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Doanh nghiệp Việt Nam- U-dơ-bê-ki-xtan tại Ta-sờ-ken để tìm hiểu cơ hội hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực dầu khí, bông nguyên liệu, vải sợi, may mặc, v.v...

 

III. VĂN HÓA – DU LỊCH, GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO:

Dưới thời Liên Xô đã có khoảng 3.000 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam học tập tại U-dơ-bê-ki-xtan. Năm 2004, chương trình trao đổi đào tạo sinh viên giữa hai nước được nối lại. Hiện có 2 sinh viên U-dơ-bê-ki-xtan học tiếng Việt ở Hà Nội.

- Đã có một nhóm các chuyên gia U-dơ-bê-ki-xtan tham gia thiết kế nhà máy thuỷ điện Sê-San 3.

 

IV.    GIỚI THIỆU CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT TẠI NƯỚC SỞ TẠI

Cộng đồng người Việt tại U-dơ-bê-ki-xtan (khoảng gần 100 người) đa số buôn bán, gắn bó với quê hương đất nước.

 

VIII. CÁC HIỆP ĐỊNH KHUNG ĐÃ KÝ GIỮA HAI NƯỚC

 

+ Hip định v hp tác kinh tế - thương mi (ký ngày  02/2/1994).

+ Ngh định thư hp tác hai B Ngoi giao (ký ngày 02/02//1994).

+ Hip định vn ti Hàng không  (ký tháng 7/1995).

+ Hiệp ước về cơ sở quan hệ và hợp tác hai nước (ký 28/3/1996)

+ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (ký 28/3/1996)

+ Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (ký 28/3/1996),

+ Hiệp định hợp tác khoa học- kỹ thuật, (ký 28/3/1996)

+ Hiệp định hợp tác về du lịch (ký 28/3/1996).

+ Hiệp định về thành lập Uỷ ban Liên Chính phủ Việt Nam-U-dơ-bê-ki-xtan về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật (ký 28/3/1996).

+ Biên bản về hợp tác khai thác dầu khí giữa Tập đoàn dầu khí Việt Nam và Tập đoàn dầu khí U-dơ-bê-ki-xtan (2008).

+ Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao (2010).

+ Thoả thuận khung giữa Petrovietnam và Uzbeknheftegaz về việc nghiên cứu thăm dò tầng móng vùng Bu-kha-ra - Khi-va (2010);

+ Hiệp định về hợp tác phòng, chống khủng bố, tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia và các loại tội phạm khác (2010);

+  Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, đo lường, chứng nhận và công nhận (2010).

 
Data empty.

Chung cư helios Tower Vinhomes Gardenia Chung cư Goldmark City The RainBow 8X Dự án Centa Park Tân Bình Vinhomes Central Park Chung cư Century Chung cư Diamond Lotus Lake View Chung cư SSG Tower Chung cư Sunrise City Chung cư The One Sài Gòn Chung cư Centa Park Dự án Goldmark City Chung cư 87 Lĩnh Nam Chung cư 88 Láng Hạ Chung cư Cầu Diễn Chung cư Hải Đăng City Chung cư Imperia 360 Giải Phóng Chung cư Royal City Chung cư Ruby Tower Chung cư Jamona Golden Silk Vinhomes Golden River Chung cư Goldseason Chung cư Goldsilk Complex Dự án The Sun Avenue Thiết kế biệt thự ecopark Thiết kế nội thất royal city Vinhomes Gardenia Vinhomes ba son Vinhomes Gardenia Cầu Diễn Vinhomes Mễ Trì Chung cư 93 lò đúc Dự án Chung cư Goldmark City Chung cư Vista Verde Chung cư Samland Airport Chung cư gamuda the two chung cư tincom city 360 giải phóng Khu đô thị park city Chung cư tây hồ residence Chung cư golden an khánh Chung cư Mon City Căn hộ An Gia Riverside Căn hộ 8X RainBow masteri thảo điền căn hộ full house căn hộ carillon 2 tân phú Chung cư the sun avenue chung cư 283 Khương Trung Chung cư Gemek Premium Goldmark city 36 hồ tùng mậu

Chung cư an bình city giá tốt, view hồ, tiện ích hiện đại