Thứ tư   19/12/2018     23:53:56

GIOÓC-ĐA-NI
Cập nhật lúc: 16:10 | 14-10, 2013

 TÀI LIỆU CƠ BẢN VỀ GIOÓC-ĐA-NI

I. KHÁI QUÁT: 
-  Tên nước : Vương quốc Ha-si-mit Gioóc-đa-ni.
- Vị trí địa lý : Gioóc-đa-ni nằm ở đông nam Địa Trung Hải, bắc giáp Syrie, đông bắc giáp I-rắc, đông nam giáp A-rập Xê-út, tây giáp Israel.
- Diện tích : 97,740 km2 (vùng bờ Tây 5.600 km2 bị Israel chiếm đóng từ 1967)
- Dân số : 6,542 triệu người (dự kiến đến tháng 7/2012)
- Khí hậu : Mùa hè nóng và cát bụi, nhiệt độ ở vùng cao nguyên và thung lũng lên tới 49 độ C. Mùa đông lạnh, khô, nhiệt độ, xuống tới 7 độ C, nhiều nơi có tuyết. Mùa mưa từ tháng 2 đến tháng 4, lượng mưa từ 200 đến 600 mm.
- Thủ đô: Amman
- Dân tộc:  Đại bộ phận đất đai Gioóc-đa-ni là sa mạc hoặc nửa sa mạc, chiếm khoảng 80% diện tích, trong đó vùng Biển Chết rộng 755 km2. Vùng núi nằm ở phía Tây, vùng cao sa mạc chạy dài xuống phía đông và vùng thung lũng nằm giữa vùng núi cao, thấp hơn mực nước biển từ 200m-400m.
- Tôn giáo : Đạo Hồi (chiếm 80% dân số), hơn 90% là người Hồi giáo Sunnitte, Shiitte chiếm thiểu số
- Ngôn ngữ : Tiếng A-rập
- Quốc vương: ABDELLAH II BIN HUSSEIN BIN TALAL (Lên ngôi 2/1999).
- Thủ tướng : Ma'arouf AL BAKHIT (04/03/2011);
- Chủ tịch Hội đồng Al A'IAN (QH): Ibarahim Al Misri
- Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại Giao: Nasser  JUDEH (2/2009).
- Quốc khánh: 25/5/1946
- Tiền tệ : Jordanian dinar

II. LỊCH SỬ:
- Gioóc-đa-ni hình thành cách đây khoảng 2000 năm. Trước tiên 1 số người từ bán đảo A-rập đến ở vùng thung lũng sông Jordan, lúc đầu sống du mục, sau định cư thành các bộ tộc, làng mạc, lan rộng xuống phía đông giáp Biển Chết. Đến thế kỷ thứ I sau công nguyên hình thành khu vực Gioóc-đa-ni (gốc là Jordan). Gioóc-đa-ni liên tiếp bị các đế quốc A-rập, Babilon, Assyrien, La Mã, Thổ... thống trị.
- Thế kỷ 7 Đạo Hồi được truyền bá ra khắp khu vực, Gioóc-đa-ni trở thành một bộ phận của đế chế A-rập Hồi giáo.
- Thế kỷ thứ 10, 11 bị quân thập tự chinh chiếm đóng.
- Thế kỷ thứ 12 Jordan trở thành một bộ phận chính của Ai Cập.
- Thế kỷ thứ 16 bị sát nhập vào đế quốc Ottoman.
- Chiến tranh thế giới lần thứ nhất bùng nổ, Gioóc-đa-ni nằm trong vùng ảnh hưởng của Anh.
Người A-rập dần dần có nhận thức về tinh thần độc lập dân tộc và mong muốn giành lại đất đai. Họ đã nổi dậy dưới sự lãnh đạo của Al Sharif Hussein đòi tự do, độc lập. 6/1916, Al Sharif Hussein tuyên bố toàn bộ đất đai Hedjaz (A-rập Xê-út ngày nay) thuộc về người A-rập và ông trở thành vua của nước A-rập mới này.
Quân A-rập do Faysal (con trai thứ 3 của Al Sharif) lãnh đạo đã liên tiếp giành thắng lợi (chiếm được vịnh Aqaba vào 7/1917 và Damas vào 10/1918). Chẳng bao lâu quân Ottoman phải rút khỏi Syrie, Jordan và các quốc gia A-rập khác.
Với sự giúp đỡ của các sĩ quan Anh, Faysal đã thành lập một chính phủ tự trị ở Damas. Chiến tranh thế giới thứ nhất kêt thúc, Faysal đã xây dựng một nhà nước A-rập ở Syrie, bao gồm cả Jordan, Palestine và Liban kéo dài từ Alep (phía bắc) tới Aqaba (giáp Hồng Hải).
Tháng 4/1920 Anh, Pháp bí mật ký Hiệp định San Remo, chia cắt Syrie thành nhiều phần dưới ảnh hưởng của Anh, Pháp. Palestine bao gồm cả Jordan đặt dưới sự uỷ trị của Anh, còn Syrie, Liban giao cho Pháp. Faysal buộc phải rút khỏi Damas.
Năm 1922 Hội quốc liên quy định biên giới Palestine chỉ đến miền tây sông Jordan, phần phía đông sông Jordan (Transjordan) là một quốc gia riêng biệt.
Ngày 15/5/1923 Anh chính thức công nhận Transjordan là một quốc gia độc lập do Anh bảo trợ.
Sau đại chiến II, Anh buộc phải huỷ bỏ chế độ uỷ trị, công nhận Transjordan là một quốc gia độc lập có chủ quyền. 22/3/1946, hai nước ký Hiệp ước hữu nghị và đồng minh.
Ngày 25/5/1946 Jordan được hoàn toàn độc lập, hoàng tử Abdallah Bin Hussein (con trai thứ 2 của Al Sharif Hussein) được suy tôn làm vua hợp pháp, đổi tên thành vương quốc Hashemite Jordan.
Ngày 14/12/1955, Gioóc-đa-ni chính thức gia nhập LHQ.
Trong cuộc tranh A-rập - Israel năm 1948-1949, Jordan chiếm miền Tây sông Jordan của Palestine, nhưng lại bị Israel chiếm mất vào 1967.

III. CHÍNH TRỊ:
Gioóc-đa-ni theo chế độ quân chủ lập hiến. Vua chỉ định Thủ tướng. Thủ tướng lựa chọn Hội đồng Bộ trưởng. Hội đồng Bộ trưởng chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Quốc hội bao gồm Thượng nghị viện (do Vua chỉ định) và Hạ nghị viện do dân cử.
Các tổ chức chính gồm có:
- Đảng Xã hội phục hưng A-rập (Baath)
- Đảng Cộng sản Jordan.
- Tổng liên đoàn các nghiệp đoàn Jordan.
- Jordan National Alliance, Pledge Party, Islamic Action Party, Popular Union Party, Future Party.

IV. ĐỐI NGOẠI:
Gioóc-đa-ni công nhận quyền tự quyết của nhân dân Palestine và nêu yêu cầu Israel phải rút khỏi các vùng bị chiếm đóng từ 1967. Jordan tán thành nghị quyết 242 và 338 của LHQ về vấn đề Trung Đông, hoan nghênh sáng kiến hoà bình Trung Đông do A-rập Seoud đưa ra năm 2002, ủng hộ lộ trình hoà bình.
Gioóc-đa-ni có quan hệ gần gũi với Mỹ và phương Tây.
Bình thường hoá quan hệ với Israel (cùng lập Sứ quán tại Thủ đô của nhau ngày 11/12/1994), mở cửa biên giới và đẩy mạnh hợp tác giữa hai nước.
Jordan là thành viên của LHQ, Phong trào KLK, FAO, IAEA, ICC, IMF, IOM, Interpol, UNESCO, WHO, WTO, NAM, OIC, UNCTAD....

V. KINH TẾ:
Gioóc-đa-ni là một nước nhỏ, tài nguyên thiên nhiên không nhiều, đặc biệt không có dầu mỏ. Khoáng sản chính có phốt phát, xi măng, ngoài ra có quặng sắt, đồng, thạch cao, măng gan và muối khoáng ở vùng Biển Chết. Công nghiệp chủ yếu là các ngành khai thác. Jordan đứng thứ 3 trên thế giới về xuất khẩu phốt phát (sau Ma-rốc, Mỹ). Năm 1988, sản lượng khai thác phốt phát đạt gần 6,5 triệu tấn. Xuất khẩu phốt phát chiếm 35,2% tổng số xuất khẩu (1989). Từ 1990 do ảnh hưởng của chiến tranh vùng Vịnh, xuất khẩu phốt phát của Jordan bị giảm dần. Ngoài ra còn  có 1 số nhà máy xi măng, hoá chất khác và một nhà máy lọc dầu (dầu thô do A-rập Xê-út và I-rắc cung cấp).
* GDP: 27,13 tỷ USD (2011).
* GDP: 4173 USD (2011). 
* Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế: 3,2% (2011).(Năm 2010 là 2,4%)
* Thất nghiệp: 13,4% (2011). (Năm 2009 là: 12,9% ),
* Lạm phát:  4,4% (2011).  (Năm 2010 là: 0,9% )
* Xuất khẩu: 7,3 tỷ USD (2011), năm 2010 là: 6,366 tỷ USD
    Quần áo may sẵn, rau quả, thuốc men, quặng phốt phát...
* Nhập khẩu: 12,97 tỷ USD (2010). (Năm 2009 là 12,5 tỷ USD)
    Nhập khẩu: dầu thô, máy móc thiết bị,phương tiện GTVT, lương thực, hàng tiêu dùn, thực hpẩm, quặng sắt...
* Ngân sách Nhà nước: 8,7 tỷ USD (2010). 
* Dự trữ ngoại tệ: 12,64 tỷ USD (2010).
* Nợ công: 61,4% GDP (2010)
Đất nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 25% tổng diện tích toàn quốc, sản phẩm nông nghiệp chiếm 8% GDP, gồm lúa mì, đại mạch, ô liu, đậu và rau quả các loại. Chăn nuôi có bò sữa, dê cừu, gia súc và cá.

    Từ cuối thập kỷ 80, kinh tế Gioóc-đa-ni khủng hoảng nghiêm trọng. Chiến tranh I-ran - I-rắc kết thúc, các khoản tiền viện trợ cho không của các nước sản xuất dầu vùng Vịnh bị cắt giảm và số tiền của người Gioóc-đa-ni lao động ở nước ngoài chuyển về cũng bị giảm nhiều.

VI. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM:
a. Quan hệ chính trị, kinh tế:
- Quan hệ chính trị: Trước kia Gioóc-đa-ni có quan hệ ngoại giao cấp đại sứ với nguỵ quyền Sài Gòn. Sau khi miền Nam Việt Nam được giải phóng, Chính phủ Gioóc-đa-ni công nhận Chính phủ cách mạng lầm thời CHMN Việt Nam.
- Ngày 9/8/1980 ta và Gioóc-đa-ni lập quan hệ ngoại giao. Hiện nay ĐSQ Việt Nam tại Ri-át/A-rập Xê-út kiêm nhiệm Gioóc-đa-ni và ĐSQ Gioóc-đa-ni tại Bắc Kinh/Trung Quốc kiêm nhiệm Việt Nam.
- Quan hệ kinh tế: Kim ngạch buôn bán hai chiều đạt: 18,061 triệu USD (năm 2003), 16,8 triệu USD (năm 2005), 21,5 triệu USD (năm 2006) và 25,7 triệu USD (năm 2007), khoảng 26 triệu (2008) và 51,263 triệu USD (năm 2009), 45,7 triệu USD (năm 2010).
- Hiện nay có khoảng vài trăm lao động may mặc đang làm việc cho một số doanh nghiệp nước ngoài tại Gioóc-đa-ni.
b. Trao đổi đoàn: 
- Đoàn ta thăm Bạn: Đặc phái viên Chủ tich HĐBT Võ Đông Giang (8/1982), Phó Thủ tướng Phan Văn Khải thăm chính thức Gioóc-đa-ni (3/1997).
- Đoàn Bạn thăm ta: Đại sứ đầu tiên của Gioóc-đa-ni (thường trú tại Bắc Kinh) vào ta trình thư uỷ nhiệm (tháng 4/1995).

c. Các hiệp định, thoả thuận đã ký: Hiệp định về vận chuyển hàng không (ký ngày 18/11/1994, có hiệu lực kể từ 30/7/1995), Hiệp định thương mại (3/1997).

d. Thông tin ĐSQ:
1/ ĐSQ Gioóc-đa-ni tại Bắc Kinh kiêm nhiệm Việt Nam.
Đ/c: 100600 Beijing, Sanlitun, Dong Liu Jie No.5
ĐT: +8610 6532 3906
Fax: +8610 65323283
Email: beijing@fm.gov.jo
2/ ĐSQ Việt Nam tại A-rập Xê-út kiêm nhiệm Gioóc-đa-ni.
Đ/c: 23 Al-Dhiyafah Street, Al-Nuzha District, Riyadh, Kingdom of Saudi Arabia.
ĐT: 00966.1.4547887
Fax: 00966.1.4548844 
Email: vnemb.sa@mofa.gov.vn Hoặc: vietsa@ymail.com

Liên quan

Chung cư helios Tower Vinhomes Gardenia Chung cư Goldmark City The RainBow 8X Dự án Centa Park Tân Bình Vinhomes Central Park Chung cư Century Chung cư Diamond Lotus Lake View Chung cư SSG Tower Chung cư Sunrise City Chung cư The One Sài Gòn Chung cư Centa Park Dự án Goldmark City Chung cư 87 Lĩnh Nam Chung cư 88 Láng Hạ Chung cư Cầu Diễn Chung cư Hải Đăng City Chung cư Imperia 360 Giải Phóng Chung cư Royal City Chung cư Ruby Tower Chung cư Jamona Golden Silk Vinhomes Golden River Chung cư Goldseason Chung cư Goldsilk Complex Dự án The Sun Avenue Thiết kế biệt thự ecopark Thiết kế nội thất royal city Vinhomes Gardenia Vinhomes ba son Vinhomes Gardenia Cầu Diễn Vinhomes Mễ Trì Chung cư 93 lò đúc Dự án Chung cư Goldmark City Chung cư Vista Verde Chung cư Samland Airport Chung cư gamuda the two chung cư tincom city 360 giải phóng Khu đô thị park city Chung cư tây hồ residence Chung cư golden an khánh Chung cư Mon City Căn hộ An Gia Riverside Căn hộ 8X RainBow masteri thảo điền căn hộ full house căn hộ carillon 2 tân phú Chung cư the sun avenue chung cư 283 Khương Trung Chung cư Gemek Premium Goldmark city 36 hồ tùng mậu

Chung cư an bình city giá tốt, view hồ, tiện ích hiện đại