Thứ tư   19/12/2018     23:51:05

I-RAN
Cập nhật lúc: 16:10 | 14-10, 2013

 TÀI LIỆU CƠ BẢN VỀ CỘNG HÒA HỒI GIÁO I-RAN


I/ Khái quát: 
- Tên nước: Cộng hoà Hồi giáo I-ran (Islamic Republic of I-ran)
- Thủ đô: Tê-hê-ran (Tehran)
- Vị trí địa lý: nằm ở Tây Nam châu Á, có chung biên giới với Pakistan, Afghanistan, Turmenistan, Azerbaijan, Armenia, Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq; Phía Nam giáp Vịnh Ba-tư.
- Khí hậu: Phía Bắc trung bình 10oC, miền Trung 20o C và miền Nam 30o C. Mùa đông lạnh, ẩm; mùa hè nóng khô.
- Diện tích : 1,648 triệu km2
- Dân số : 77. 891. 000 (năm 2011)
- Dân tộc : Người Ba-tư (51%), người Arập 3%, người Azerbaijan 24%, người Cuốc 9% và một số dân tộc thiểu số khác.
- Tôn giáo: Hồi giáo (chiếm 98% dân số, trong đó 95% thuộc dòng Shiite) ngoài ra còn Thiên chúa giáo, Bái vật giáo...
- Ngôn ngữ: Tiếng Ba Tư là ngôn ngữ chính thức. Ngoài ra còn tiếng Thổ, Kurd, Arab.
- Đơn vị tiền tệ: Rial (giá chính thức: 1 USD = 10.308 Rial).
- Quốc khánh: 11/2 (1979).
- Lãnh tụ tối cao: Giáo chủ A-li Kha-mê-nây (Ali Khamenei) (6/1989).
- Tổng thống: Ma-hờ mút A-hờ-mát-đi-ni-dát (Mahmoud Ahmadinejad) (nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhất năm 2005; nhiệm kỳ hai từ 8/2009).
- Phó Tổng thống thứ nhất (ngang Thủ tướng): Mô-ha-mát Rê-da Ra-hi-mi (Mohammad Reza Rahimi) (9/2009).
- Chủ tịch Quốc hội: A-li La-ri-da-ni (Ali Larijani) (5/2008).
- Phó Tổng thống, Ngoại trưởng: A-li Ac-ba Xa-lê-hi (Ali Akbar Salehi) (12/2010).

II/ Lịch sử:
Người I-ran (trước đây còn gọi là Ba Tư - Persian) thuộc nhóm Ấn - Âu, di cư từ Trung Á đến vùng đất này vào Thiên kỷ thứ II trước Công nguyên. Năm 549 TCN, Đế chế Ba Tư được thành lập và khoảng 10 năm sau đã chinh phục Babylon (538 TCN). Năm 333 (trước Công nguyên), Ba Tư bị Alexander Đại đế chinh phục. Vào thế kỷ thứ I TCN, Ba Tư giành lại độc lập.
Từ năm 637, người Arập bắt đầu truyền bá Hồi giáo vào Ba Tư. Từ thế kỷ thứ IX đến thế kỷ XI , Ba Tư phát triển phồn thịnh. Tuy nhiên từ thế kỷ XI đến thế kỷ XVI, Thổ Nhĩ Kỳ và Mông Cổ thay nhau xâm lược và cai trị I-ran. 
Trước chiến tranh thế giới I, I-ran là địa bàn tranh giành ảnh hưởng của Anh và Nga. Trong chiến tranh thế giới II, I-ran đã trở thành cầu nối quan trọng để phe Đồng Minh cung cấp viện trợ cho Liên Xô chống phát xít Đức. Năm 1951 một chính phủ tiến bộ được thành lập ở I-ran do Mossadegh làm Thủ tướng. Năm 1953, Mỹ làm đảo chính lật đổ Mossadegh đưa Pahlavi trở lại cầm quyền, lập nên chính quyền thân Mỹ. 
Ngày 11/2/1979, cuộc cách mạng Hồi giáo do Giáo chủ Khomeini lãnh đạo đã lật đổ chế độ quân chủ Pahlavi, thành lập chế độ Cộng hoà đầu tiên ở I-ran và đổi tên nước thành nước Cộng hoà Hồi giáo I-ran (1/4/1979).
III/ Chính trị:
I-ran là một nhà nước thần quyền, lấy giáo lý đạo Hồi làm cơ sở cho mọi đường lối, chính sách. 
Lãnh tụ Tối cao là người có quyền lực cao nhất. Theo Hiến pháp, Lãnh tụ tối cao có tiếng nói quyết định trong việc bầu, bãi miễn Tổng thống, Chủ tịch Quốc hội và người đứng đầu hệ thống tư pháp, bổ nhiệm các tư lệnh của lực lượng vũ trang, các chánh án, trưởng công tố và 6/12 thành viên của Hội đồng Giám hộ. Lãnh tụ tối cao do Hội đồng các Chuyên gia (bao gồm 86 giáo sĩ) bầu ra và chịu sự giám sát của Hội đồng này. Nhiệm kỳ của Lãnh tụ tối cao không có giới hạn về thời gian.   
Tổng thống là người đứng đầu cơ quan hành pháp, được lựa chọn thông qua bầu cử. Tổng thống có trách nhiệm phục tùng Lãnh tụ tối cao; là người đứng đầu Hội đồng an ninh quốc gia; có thẩm quyền triển khai, giám sát các chính sách kinh tế và các vấn đề khác của đất nước. Tổng thống lựa chọn các thành viên nội các và giới thiệu để Quốc hội thông qua. Nhiệm kỳ của Tổng thống là 4 năm và chỉ được tái cử một lần.    
Quốc hội (Majlis) bao gồm 290 thành viên được lựa chọn thông qua bầu cử công khai với nhiệm kỳ 4 năm. Ngoài việc làm luật và thông qua ngân sách quốc gia, Quốc hội có quyền chất vấn, luận tội Tổng thống và các Bộ trưởng.
IV/ Đối ngoại:
- I-ran coi trọng quan hệ với Nga, Trung Quốc và các nước đang phát triển nhằm tìm kiếm sự ủng hộ, giảm bớt sức ép từ Mỹ và đồng minh. Tuy nhiên, về kinh tế, phương Tây vẫn là đối tác quan trọng của I-ran. 
- I-ran là thành viên của LHQ, Phong trào Không Liên kết, OIC, ECO, ESCAP, FAO, UNCTAD, UNESCO, OPEC, WTO và một số tổ chức quốc tế khác.
V/ Kinh tế:
I-ran là nước có tiềm năng kinh tế lớn. Nguồn thu nhập chính là dầu lửa (quốc hữu hoá năm 1951). Trữ lượng dầu khoảng 138 tỉ thùng, sản lượng khai thác 3,8 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, I-ran xuất khẩu chủ yếu dầu thô và phải nhập khẩu 40% xăng để phục vụ nhu cầu nội địa.
Trữ lượng khí đốt của I-ran khoảng 24.800 tỷ m3 (đứng thứ 2 thế giới). Các khoáng sản chính của I-ran gồm có thiếc, than đá, sắt, đồng, uranium. Nông sản có lúa mì, gạo, bông, củ cải đường ... , trồng trọt và chăn nuôi khá phát triển.
I-ran xuất khẩu dầu khí, thảm, hoa quả, da, giầy, hàng dệt, ô tô, sắt, thép và quặng kim loại, nhập khẩu nguyên liệu công nghiệp, thiết bị cơ bản, thực phẩm, và các hàng tiêu dùng khác.
Các bạn hàng chính: Nhật, Trung quốc, Các Tiểu vương quốc A rập thống nhất, I-ta-li, Hàn quốc, Nam Phi, Đức, Pháp, Nga.
Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp 11,2%, công nghiệp 40,6%, dịch vụ 48,2%.
GDP: 480 tỷ USD (2011) (theo tỷ giá chính thức)
GDP bình quân đầu người: 6100 USD (2011) 
Tăng trưởng GDP: 2,5% (2011)
VI/ Quan hệ với Việt Nam:
a. Quan hệ chính trị, kinh tế: 
- Quan hệ chính trị:
Ta và I-ran lập quan hệ ngoại giao ngày 4/8/1973. 
Năm 1991, I-ran mở Sứ quán tại Hà Nội. Năm 1997, ta mở Sứ quán tại Tehran; tháng 9/2009, thành lập Hội hữu nghị Việt Nam - I-ran
- Quan hệ kinh tế: 
+ Petro Việt Nam đã ký hợp đồng triển khai dự án thăm dò tại lô Danan với tổng số vốn đầu tư có thể lên đến trên 115 triệu USD; MOU về dự án khai thác trị giá khoảng 1 tỷ USD (gấp 10 lần dự án Danan). Tuy nhiên, do khó khăn trong quá tình triển khai, Petro Việt Nam đang thương lượng với Bạn để được rút khỏi dự án Danan.
+ Kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước năm 2011 đạt 185 triệu USD, trong đó ta xuất hơn 86 triệu USD.
b. Trao đổi đoàn:
- Đoàn ta thăm bạn: Chủ tịch nước Lê Đức Anh (5/1994),  Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh (7/1999), Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (6/2000), Chủ tịch nước Trần Đức Lương (10/2002), Thứ trưởng Ngoại giao Đoàn Xuân Hưng (4/2009), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bùi Bá Bổng (3/2011)…
- Đoàn bạn thăm ta: Tổng thống A.H. Rafsanjani (10/1995), Chủ tịch Quốc hội Akbar Nateq (12/1998), Bộ trưởng Thương mại Mehdi Ghazanfari (tháng 12/2009), Trợ lý Phó Tổng thống thứ nhất Ali Agha Mohammadi (7/2011)…
c. Các Hiệp định/thoả thuận đã ký: Thoả thuận chung về hợp tác kinh tế, văn hoá và khoa học kỹ thuật (1993), Hiệp định về thương mại, lãnh sự và lập UBHH (1994), Hiệp định hợp tác văn hoá (1995), Thoả thuận tham khảo và hợp tác giữa hai Bộ Ngoại giao (6/2000), Hiệp định vận tải hàng không (2001), Hiệp định Vận tải biển thương mại (2002); Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư; Biên bản Ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực thủy sản giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Bộ Nông nghiệp I-ran; Biên bản Ghi nhớ về hợp tác giữa Phòng TMCN Việt Nam và Phòng TMCN và Khoáng sản I-ran; Biên bản đàm phán thống nhất nội dung dự thảo Hiệp định cấp Chính phủ về hợp tác và tương trợ hành chính trong lĩnh vực hải quan giữa Việt Nam và I-ran (tháng 12/2009)

d. Thông tin về ĐSQ phụ trách của hai nước

1. Đại sứ quán I-ran tại Hà Nội: 
  + Địa chỉ: 54 Trần Phú, Ba Đình, Hà ội
   + Điện thoại : 38232068. Fax: 38232120.
2/  Đại sứ quán Việt Nam tại I-ran:
+ Địa chỉ: No.6, East Ordibehesht, Zaferanieh, Moqadas-e Ardebili, Peysian Street, Vali-e-Ars Avenue, Tehran 
+ Điện thoại : +98.21.22411670/Fax: +98.21.22416045 

Liên quan

Chung cư helios Tower Vinhomes Gardenia Chung cư Goldmark City The RainBow 8X Dự án Centa Park Tân Bình Vinhomes Central Park Chung cư Century Chung cư Diamond Lotus Lake View Chung cư SSG Tower Chung cư Sunrise City Chung cư The One Sài Gòn Chung cư Centa Park Dự án Goldmark City Chung cư 87 Lĩnh Nam Chung cư 88 Láng Hạ Chung cư Cầu Diễn Chung cư Hải Đăng City Chung cư Imperia 360 Giải Phóng Chung cư Royal City Chung cư Ruby Tower Chung cư Jamona Golden Silk Vinhomes Golden River Chung cư Goldseason Chung cư Goldsilk Complex Dự án The Sun Avenue Thiết kế biệt thự ecopark Thiết kế nội thất royal city Vinhomes Gardenia Vinhomes ba son Vinhomes Gardenia Cầu Diễn Vinhomes Mễ Trì Chung cư 93 lò đúc Dự án Chung cư Goldmark City Chung cư Vista Verde Chung cư Samland Airport Chung cư gamuda the two chung cư tincom city 360 giải phóng Khu đô thị park city Chung cư tây hồ residence Chung cư golden an khánh Chung cư Mon City Căn hộ An Gia Riverside Căn hộ 8X RainBow masteri thảo điền căn hộ full house căn hộ carillon 2 tân phú Chung cư the sun avenue chung cư 283 Khương Trung Chung cư Gemek Premium Goldmark city 36 hồ tùng mậu

Chung cư an bình city giá tốt, view hồ, tiện ích hiện đại