Thứ sáu   19/10/2018     06:26:47

Hợp tác Á - Âu (ASEM)
Cập nhật lúc: 16:03 | 25-03, 2014

Tiến trình Hợp tác Á-Âu (Asia-Europe Meeting - gọi tắt là ASEM) chính thức thành lập tháng 3/1996, là diễn đàn đối thoại phi chính thức giữa các Nguyên thủ và Người đứng đầu Chính phủ các nước thành viên ASEM, Uỷ ban châu Âu (EC) và Ban thư ký ASEAN nhằm tạo dựng “một mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa Á - Âu vì sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn”. Đến nay, ASEM có 45 thành viên và dự kiến sẽ tăng lên 47 với sự tham gia của Nga và Úc. Các nước thành viên ASEM chiếm 58% dân số, gần 60% tổng kim ngạch thương mại và khoảng 50% GDP của toàn thế giới.

1. Giới thiệu chung về ASEM:

Thành lập: Tháng 3/1996, Tiến trình Hợp tác Á-Âu (Asia-Europe Meeting - gọi tắt là ASEM) chính thức thành lập theo sáng kiến của Xinh-ga-po, Pháp, và dưới sự ủng hộ tích cực của ASEAN. Đây là diễn đàn đối thoại phi chính thức giữa các Nguyên thủ và Người đứng đầu Chính phủ các nước thành viên ASEM, Uỷ ban châu Âu (EC) và Ban thư ký ASEAN.

Thành viên: Số lượng thành viên của ASEM tăng từ 26 (từ năm 1996) lên 39 thành viên (tại ASEM 5, Hà Nội, năm 2004) và 45 thành viên hiện nay (Phụ lục I) và dự kiến sẽ tăng lên 47 với sự tham gia của Nga và Úc . Đến nay, các thành viên ASEM chiếm 58% dân số thế giới, gần 60 % tổng kim ngạch thương mại thế giới  và khoảng 50% GDP toàn cầu.

Mục tiêu: tạo dựng "một mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa Á - Âu vì sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn" và “tạo ra sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai châu lục và thiết lập đối thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng”, “duy trì và tăng cường hòa bình và ổn định cũng như phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế và xã hội bền vững”.

Nguyên tắc hoạt động: Theo 6 nguyên tắc đề ra trong “Khuôn khổ Hợp tác Á-Âu 2000” (AECF 2000), thông qua tại Cấp cao ASEM 2, tháng 4/1998 và Cấp cao ASEM 3, tháng 10/2000:
- Đối tác bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi;
- ASEM là một tiến trình mở và tiệm tiến, không chính thức nên không nhất thiết phải thể chế hóa;
- Quyết định trên cơ sở đồng thuận chứ không ký kết hay bỏ phiếu;
- Tăng cường nhận thức và hiểu biết lẫn nhau thông qua một tiến trình đối thoại và tiến tới hợp tác trong việc xác định các ưu tiên cho các hoạt động phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau;
- Triển khai cả 3 lĩnh vực hợp tác chủ yếu với sự thúc đẩy đồng đều - tăng cường đối thoại chính trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế và đẩy tới hợp tác trong các lĩnh vực khác;
- Việc mở rộng thành viên được thực hiện trên cơ sở nhất trí chung của các Vị đứng đầu Nhà nước và Chính phủ.

Cấp quyết định chính sách: là Hội nghị Cấp cao, gồm các vị đứng đầu Nhà nước hoặc Chính phủ của các nước ASEM, Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu và Tổng Thư ký ASEAN, họp hai năm một lần, luân phiên Á-Âu, quyết định phương hướng hoạt động, kết nạp thành viên mới; thông qua các vấn đề lớn và dài hạn, cũng như các ưu tiên trong từng giai đoạn.

Về cơ chế hoạt động: Bộ trưởng Ngoại giao và Trưởng Quan chức cao cấp ngoại giao (SOM) là kênh điều phối chung toàn bộ các hoạt động. Bộ trưởng kinh tế, tài chính, văn hóa và cấp thứ trưởng điều phối trong các lĩnh vực này. Các Bộ trưởng khác (môi trường, giáo dục-đào tạo, khoa học-công nghệ, di cư, lao động…) nhóm họp khi cần thiết.

Cơ chế điều phối hoạt động thường xuyên: ASEM chưa thể chế hoá, chưa có Ban Thư ký thường trực. Công việc điều phối thường xuyên do bốn điều phối viên đảm nhận (1 từ ASEAN - hiện là Cambodia và 1 ngoài ASEAN - hiện là Ấn Độ, điều phối viên thường xuyên EC, và nước Chủ tịch đương nhiệm của EU - hiện là Thuỵ Điển). Để hỗ trợ việc trao đổi thông tin, một Ban Thư ký điện tử, đặt tại Ban Thư ký ASEAN đã được lập, song còn nhiều khó khăn. Gần đây, một số thành viên đề xuất củng cố thể chế ASEM và cân nhắc khả năng thành lập Ban Thư ký gọn nhẹ.

2. Kết quả hợp tác:

Trải qua 13 năm hình thành và phát triển, Hợp tác ASEM trải qua bẩy Hội nghị cấp cao (Phụ lục II), triển khai gần 400 hoạt động, khoảng 130 sáng kiến; với 12 kênh Bộ trưởng (ngoại giao, kinh tế, tài chính, môi trường, khoa học-công nghệ, văn hoá, nông nghiệp, lao động - việc làm, giáo dục-đào tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lượng và giao thông vận tải), 7 kênh SOM hoặc Tổng vụ trưởng trên ba trụ cột đối thoại chính trị, hợp tác kinh tế và hợp tác trong các lĩnh vực khác và ở hầu hết các nước thành viên.

a/ Đối thoại chính trị:

ASEM tiến hành đối thoại chính trị ở nhiều cấp, tập trung vào các vấn đề lớn mang tính toàn cầu, khu vực, hoặc các điểm nóng trong tình hình quốc tế.
Tuy vẫn phản ánh khác biệt về quan điểm và giá trị giữa hai châu lục, đối thoại đã giúp hai bên gia tăng điểm đồng, đi đến nhận thức chung về sự cần thiết của hợp tác đa phương trong ứng phó với các thách thức toàn cầu, trong đó ASEM cần thúc đẩy đối thoại và chủ nghĩa đa phương với vai trò trung tâm của Liên Hợp quốc.

b/ Hợp tác kinh tế-tài chính:

Tập trung vào 3 lĩnh vực thương mại, đầu tư, tài chính. Hợp tác thương mại và đầu tư được thúc đẩy thông qua "Kế hoạch Hành động Thuận lợi hoá Thương mại" (TFAP), "Kế hoạch Hành động Xúc tiến Đầu tư" (IPAP) với sự trợ giúp của các Đầu mối liên hệ về đầu tư (ICPs). Diễn đàn doanh nghiệp (AEBF) trở thành một kênh quan trọng thúc đẩy trao đổi giữa các doanh nghiệp của hai châu lục.

Hợp tác tài chính được đánh giá cao nhất là Quỹ Tín thác ASEM. Ngoài ra, các thành viên ASEM đã nhất trí thiết lập “Cơ chế đối thoại nhằm đối phó với những trường hợp khẩn cấp” về tài chính và “Khuôn khổ hỗ trợ đối thoại ASEM”.

Hợp tác phối hợp chính sách trên các diễn đàn kinh tế đa biên, nhất là trong WTO cũng được thúc đẩy. Một số lĩnh vực như năng lượng, giao thông, bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, du lịch, thương mại điện tử, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ… là những lĩnh vực tiềm năng mà Tuyên bố Hà Nội về Quan hệ đối tác kinh tế Á-Âu chặt chẽ hơn (thông qua tại ASEM 5 Hà Nội) nhấn mạnh.

Tuy nhiên, kênh thương mại-đầu tư gần đây bị đình trệ. Việc triển khai các Kế hoạch và Tuyên bố còn chậm; họp Bộ trưởng Kinh tế (EMM) bị gián đoạn từ 2003 và dự kiến có thể nối lại tại Ấn Độ vào cuối năm 2009.

c/ Hợp tác trên các lĩnh vực khác:

Đây là mảng hợp tác thành công nhất về phạm vi, mức độ và sự tham gia, góp phần tăng cường hiểu biết giữa nhân dân Á - Âu.
Đối thoại văn hóa văn minh được coi là một trọng tâm hợp tác ASEM nhằm tăng cường hiểu biết, khoan dung. Đến nay, đã có ba Hội nghị Bộ trưởng Văn hoá - Văn minh được tổ chức, lần gần đây nhất tại Ma-lai-xi-a, ngày 21-24/4/2008.

Các hoạt động tăng cường giao lưu giữa hai châu lục phần lớn thực hiện thông qua Quỹ Á – Âu (ASEF), có trụ sở tại Singapore. Đây là thực thể có ban điều hành duy nhất trong ASEM, gồm các chính phủ, các tổ chức dân sự, thanh niên, sinh viên và học sinh. Quỹ đã triển khai được hơn 450 dự án (Hội nghị Giám đốc các trường đại học ASEM, mạng lưới các trường đại học Á-Âu, học bổng kép ASEM-DUO, các cuộc đối thoại…), thu hút hơn 177.000 công dân Á-Âu tham gia.

Một số sáng kiến y tế cũng thu hút được sự quan tâm của thành viên ASEM. Hoạt động hợp tác trên lĩnh vực môi trường, khoa học công nghệ, tư pháp cũng được thúc đẩy.

3. ASEM qua các kỳ họp cấp cao

Trong 13 năm tồn tại,  ASEM đã qua 7 Hội nghị Cấp cao:

 

ASEM 1 lần đầu tiên được tổ chức tại Băng Cốc (Thái Lan) tháng 3/1996 với chủ đề “Tạo dựng một quan hệ đối tác mới toàn diện Á - Âu vì sự phát triển mạnh mẽ hơn”. Đây là Hội nghị cấp cao thành lập ASEM; diễn ra trong bối cảnh xu thế mạnh mẽ của toàn cầu hóa và kinh tế Đông Á phát triển ở đỉnh cao. Quan hệ kinh tế ngày càng tăng giữa hai khu vực là cơ sở cho quan hệ đối tác mạnh mẽ giữa châu Á và châu Âu để xây dựng một quan hệ hợp tác Á - Âu toàn diện.

 

ASEM 2 diễn ra tại Luân Đôn (Anh) tháng 4/1998 trong bối cảnh châu Á đang trải qua cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ. Chủ đề của ASEM 2 được nêu ra là “Châu Á và châu Âu: Một quan hệ đối tác mới”. Tại ASEM 2, văn kiện “Khuôn khổ hợp tác Á - Âu” (AECF) đã được thông qua. Đây là cơ sở để chỉ đạo, tập trung và điều phối các hoạt động của ASEM. Cũng tại ASEM 2, Nhóm viễn cảnh Á - Âu được thành lập, có nhiệm vụ xây dựng tầm nhìn trung đến dài hạn để giúp chỉ dẫn tiến trình ASEM tiến vào Thế kỷ 21.

 

ASEM 3 tổ chức tại Xê-Un (Hàn Quốc) tháng 10/2000 là một mốc quan trọng của tiến trình ASEM khi bước vào Thiên niên kỷ mới. Chủ đề của ASEM 3 được xác định là “Quan hệ đối tác vì phồn vinh và ổn định trong Thiên niên kỷ mới”. Văn kiện “Khuôn khổ hợp tác Á - Âu” (AECF) đã được bổ xung và thông qua; định ra viễn cảnh, các nguyên tắc, mục tiêu, các ưu tiên, và cơ chế cho tiến trình ASEM trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

 

ASEM 4 tổ chức tại Cô-pen-ha-gen (Đan Mạch) tháng 9/2002 trong tình hình thế giới thay đổi sâu sắc sau vụ tấn công khủng bố 11/9 vào nước Mỹ. Chủ đề của ASEM 4 là “Thống nhất và lớn mạnh trong đa dạng”. Nội dung đối thoại chính trị được tập trung vào vấn đề khủng bố quốc tế và hợp tác chống khủng bố. Hợp tác kinh tế được coi trọng với việc thành lập Nhóm đặc trách về quan hệ đối tác kinh tế gần gũi để soạn thảo một chương trình thúc đẩy quan hệ đối tác kinh tế chặt chẽ hơn giữa châu Á và châu Âu.

 

ASEM 5 tổ chức tại Hà Nội (Việt Nam) tháng 10/2004 là mốc quan trọng trong hợp tác ASEM vì là Hội nghị Cấp cao đầu tiên của một ASEM mở rộng, với việc 3 nước Campuchia, Lào, Mi-an-ma và 10 thành viên mới của EU được kết nạp và tham dự ASEM 5. Với chủ đề “Tiến tới quan hệ đối tác Á-Âu sống động và thực chất hơn”, Hội nghị đã thảo luận và thông qua “Tuyên bố của Chủ tịch”, “Tuyên bố Hà Nội về quan hệ kinh tế Á-Âu chặt chẽ hơn” và “Tuyên bố ASEM về đối thoại giữa các nền văn hoá và văn minh” định hướng cho hợp tác ASEM trong thời gian tới.

 

ASEM 6 tổ chức tại Hen-xinh-ki (Phần Lan) tháng 9/2006. Với chủ đề “10 năm ASEM: Thách thức toàn cầu - Ứng phó chung” Hội nghị là dịp để nhìn lại 10 năm hợp tác vừa qua và định hướng hợp tác trong thời gian tới. Hội nghị dành nhiều quan tâm đến vấn đề an ninh năng lượng/thay đổi khí hậu. Hội nghị đã đưa ra ba văn kiện là Tuyên bố của Chủ tịch, Tuyên bố Hen-xinh-ki về Tương lai ASEM, Tuyên bố Hen-xinh-ki về Thay đổi khí hậu.  

 

ASEM 7 tổ chức tại Bắc Kinh (Trung Quốc) tháng 10/2008. Với chủ đề “Tầm nhìn và hành động: Hướng tới các giải pháp cùng có lợi”, Hội nghị đã tập trung thảo luận các vấn đề tài chính kinh tế thế giới, tình hình an ninh khu vực, các vấn đề toàn cầu, phát triển bền vững, đối thoại văn hoá văn minh và các lĩnh vực hợp tác khác của ASEM. Ngoài Tuyên bố về tình hình tài chính quốc tế, Hội nghị thông qua Tuyên bố của Chủ tịch và Tuyên bố Bắc Kinh về phát triển bền vững; thông qua 17 sáng kiến mới trên các lĩnh vực an ninh lương thực, thương mại - đầu tư, y tế, doanh nghiệp vừa và nhỏ, văn hóa, di cư..., trong đó có ba sáng kiến của Việt Nam.

 

ASEM 8, dự kiến tổ chức tại Brúc-xen (Bỉ) tháng 10/2010, với chủ đề “Nâng cao chất lượng cuộc sống”./.

 

-               4. Các thành viên của ASEM:

Thành viên châu Á:

1. Brunây Đa-ru-xa-lem
2. Vương quốc Cam-pu-chia (từ năm 2004)
3. Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
4. Cộng hoà In-đô-nê-xi-a
5. Cộng hoà Ấn Độ (từ năm 2008)
6. Đại hàn Dân quốc 
7. Nhật Bản 
8. Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào (từ năm 2004)
9. Ma-lai-xi-a
10. Mông Cổ (từ năm 2008)
11. Liên bang Mi-an-ma (từ năm 2004)
12. Cộng hoà Hồi giáo Pa-kít-xtan (từ năm 2008)
13. Cộng hoà Phi-líp-pin
14. Vương quốc Thái Lan 
15. Cộng hoà Xinh-ga-po 
16. Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam 
17. Ban Thư ký ASEAN (từ năm 2008)

Thành viên châu Âu

1. Cộng hoà Áo 
2. Vương quốc Bỉ
3. Cộng hoà Bun-ga-ri (từ năm 2008)
4. Cộng hoà Síp (từ năm 2004)
5. Cộng hoà Séc (từ năm 2004)
6. Vương quốc Đan Mạch
7. Cộng hoà Ét-xtô-ni-a (từ năm 2004)
8. Uỷ ban Châu Âu
9. Cộng hoà Phần Lan 
10. Cộng hoà Pháp 
11. Cộng hoà Liên bang Đức
12. Cộng hoà Hy Lạp
13. Cộng hoà Hung-ga-ri (từ năm 2004)
14. Ai-len 
15. Cộng hoà I-ta-li-a
16. Cộng hoà Lát-vi-a (từ năm 2004)
17. Cộng hoà Lít-va (từ năm 2004)
18. Đại công quốc Lúc-xăm-bua
19. Cộng hoà Man-ta (từ năm 2004)
20. Vương quốc Hà Lan 
21. Cộng hoà Ba Lan (từ năm 2004)
22. Cộng hoà Bồ Đào Nha 
23. Ru-ma-ni (từ năm 2008)
24. Cộng hoà Xlô-va-ki-a (từ năm 2004)
25. Cộng hoà Xlô-vê-ni-a (từ năm 2004)
26. Vương quốc Tây Ban Nha 
27. Vương quốc Thuỵ Điển 
28. Vương quốc Anh./.

Một số trang web hữu ích về ASEM:

- Trang Thông tin ASEM: ASEM Infoboard: www.aseminfoboard.org
- Các chương trình của Quỹ Á-Âu (ASEF): www.asef.org

Nguồn tin: Vụ Hợp tác Kinh tế Đa phương, Bộ Ngoại giao

Liên quan

Chung cư helios Tower Vinhomes Gardenia Chung cư Goldmark City The RainBow 8X Dự án Centa Park Tân Bình Vinhomes Central Park Chung cư Century Chung cư Diamond Lotus Lake View Chung cư SSG Tower Chung cư Sunrise City Chung cư The One Sài Gòn Chung cư Centa Park Dự án Goldmark City Chung cư 87 Lĩnh Nam Chung cư 88 Láng Hạ Chung cư Cầu Diễn Chung cư Hải Đăng City Chung cư Imperia 360 Giải Phóng Chung cư Royal City Chung cư Ruby Tower Chung cư Jamona Golden Silk Vinhomes Golden River Chung cư Goldseason Chung cư Goldsilk Complex Dự án The Sun Avenue Thiết kế biệt thự ecopark Thiết kế nội thất royal city Vinhomes Gardenia Vinhomes ba son Vinhomes Gardenia Cầu Diễn Vinhomes Mễ Trì Chung cư 93 lò đúc Dự án Chung cư Goldmark City Chung cư Vista Verde Chung cư Samland Airport Chung cư gamuda the two chung cư tincom city 360 giải phóng Khu đô thị park city Chung cư tây hồ residence Chung cư golden an khánh Chung cư Mon City Căn hộ An Gia Riverside Căn hộ 8X RainBow masteri thảo điền căn hộ full house căn hộ carillon 2 tân phú Chung cư the sun avenue chung cư 283 Khương Trung Chung cư Gemek Premium Goldmark city 36 hồ tùng mậu

Chung cư an bình city giá tốt, view hồ, tiện ích hiện đại